Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Δώσμου φιλιά, χιλιάδες φιλιά, ωκεανούς φιλιά, να πνιγώ...


Δεν εκφράζουν όλοι οι άνθρωποι την αγάπη τους ή τη λατρεία τους ακουμπώντας με τα χείλη τους, τα χείλη του άλλου. Αυτό που παλιά πίστευαν οι ανθρωπολόγοι,ότι το φιλί είναι «πλανητική» συνήθεια, καταρρίφθηκε πρόσφατα. Καινούργια έρευνα, στο «American Anthropologist» (http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/aman.12286/abstract), δείχνει ότι μόνο το 46% των πολιτισμών στον πλανήτη αναγνωρίζει αυτό που εμείς καταλαβαίνουμε σήμερα ως ρομαντικό φιλί.Δεν ήταν λίγες οι παρεξηγήσεις που δημιουργήθηκαν από την προσπάθεια κάποιου να φιλήσει το αντικείμενο του πόθου του, που απλά, δεν καταλάβαινε την κίνηση.

Η Αμερικανή ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, στο Ώστιν, Σέριλ Κίρσενμπαουμ και συγγραφέας του «The Science of Kissing» - γράφει στον «Γκάρντιαν» μια από τις αγαπημένες της ιστορικές αναφορές στο φιλί. Μας λέει ότι την αναφορά αυτή τη βρίσκει κανείς στο βιβλίο του 1864 «Άγρια Αφρική», όπου ο Βρετανός εξερευνητής Ουίλιαμ Ουίνγουντ Ριντ περιγράφει το πώς ερωτεύτηκε την όμορφη κόρη ενός Αφρικανού βασιλιά. Την πολιορκούσε πολλούς μήνες και μια μέρα, αποφάσισε να της κλέψει ένα φιλί. Δυστυχώς, τα πράγματα δεν πήγαν καλά. Η όμορφη δεν είχε ξανασυναντήσει μια τέτοια συμπεριφορά, έμπηξε στριγκλιές κι εξαφανίστηκε κλαίγοντας σπαρακτικά. Πολύ αργότερα, ο Ριντ έμαθε ότι η πριγκίπισσά του ερμήνευσε το φιλί του σαν πρόθεσή του να τη φάει.





Για την Κίρσενμπαουμ, το ευρωπαϊκού στυλ φιλί δεν είναι μια (προ)απαιτούμενη σαρκική πράξη από την σκοπιά της αναπαραγωγής. Ο ανθρωπολόγος Ντόναλντ Μάρσαλ, λέει η Αμερικανή ακαδημαϊκός, περιγράφει τους κατοίκους του νησιού Μαγκάια, στις Νήσους Κουκ στον Ειρηνικό, σαν τον πιο σεξουαλικά ενεργό πολιτισμό στην ιστορία. Οι άντρες, τα χρόνια λίγο πριν και μετά τα 20 τους, είχαν κατά μέσον όρο 21 οργασμούς την εβδομάδα (πάνω από χίλιους, το χρόνο), χωρίς ούτε ένα φιλί στο στόμα, πριν την άφιξη των Ευρωπαίων σ' αυτή τη γωνιά του πλανήτη.

Ο Δαρβίνος πριν 150 χρόνια σχεδόν, παρατήρησε, συνεχίζει η Κίρσενμπαουμ, ότι οι συμπεριφορές που παραπέμπουν στο φιλί μοιάζει να αποτελούν μέρος της κληρονομιάς της εξέλιξής μας, αλλά ο τρόπος που τις εκδηλώνουμε σε κάθε δοσμένο τόπο και χρόνο επηρεάζεται έντονα από αυτό που είναι οικείο στις κοινωνίες μας. Όπως δείχνει και η ανθρωπολόγος Έλεν Φίσερ, ακόμα και σε κοινωνίες που το φίλημα ήταν άγνωστο, οι άνθρωποι «χτυπούσαν τρυφερά, έγλειφαν, έτριβαν, βύζαιναν, τσιμπούσαν ή φυσούσαν πάνω στο πρόσωπο του ερωτικού συντρόφου, πριν τη συνουσία».

Η πρώτη, ιστορικά, καταγραφή του φιλήματος ανάγεται 3.500 χρόνια πίσω, στις ινδικές Βέδες. Δεν υπάρχει λέξη για «φιλί», αλλά αναφορά σε εραστές «που έβαζαν το στόμα τους, ο ένας πάνω στου άλλου». Και σε έναν άντρα που «έπινε τη υγρασία των χειλιών» μιας σκλάβας.

«Το ρομαντικό φιλί, όπως το αναγνωρίζουμε σήμερα, μπορεί να μην ήταν τόσο σύνηθες, αλλά στα σίγουρα ήταν μόνον ένας τρόπος για να εκφράσουμε ένα καθολικό συναίσθημα» λέει η Κίρσενμπαουμ. Σήμερα όμως, «αν και ποικίλλουμε στις γλώσσες που μιλάμε, στις αποχρώσεις του δέρματος και σε κοινωνικά ήθη, το φιλί έχει γίνει ένα είδος παγκόσμιας γλώσσας» υποστηρίζει.

* Δεν αναφέρω πηγή έρευνας γιατί πάνε χρόνια που την είχα αποθηκεύσει και δεν θυμάμαι πού την είχα δει

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Κόκκινο σαν το πιο φλογερό όνειρο και σαν τον αιώνιο έρωτα

Ποτέ δεν μου άρεσαν τα λουλούδια, όχι με τον κλασικό τρόπο που όλοι θεωρούν ότι αρέσουν τα λουλούδια στις γυναίκες. Άλλωστε, δεν είμαι από εκείνες που θα επιθυμήσουν ή θα ενθουσιαστούν όταν τους προσφέρουν μια ανθοδέσμη, στερεοτυπική, επιτηδευμένη. Ίσως γι' αυτό συγκινούμαι τόσο με τα αγριολούλουδα, τις ανεμώνες, τις παπαρούνες. Παπαρούνες... Το κορυφαίο μου, τελικά. Κάπου διάβασα πως η παπαρούνα είναι άρρηκτα συνυφασμένη με τα όνειρα, καθώς θεωρείται σύμβολο του Μορφέα, του θεού των ονείρων. Ο Μορφέας ζούσε στον δικό του κόσμο. Γεννήθηκε από τη "νύχτα", αφού μητέρα του είναι η Νυξ, η θεά της νύχτας και των σκοτεινών δημιουργιών, ενώ ο πατέρας του είναι ο Ύπνος. Ο Μορφέας είχε την "αποστολή" να παίρνει ανθρώπινες μορφές με τις οποίες εμφανιζόταν στα όνειρα των ανθρώπων. Στην Κίνα, η παπαρούνα έχει μια ρομαντική έννοια για τους λάτρεις της. Σημαίνει την πραγματική αφοσίωση και την πίστη μεταξύ των εραστών. Αυτή η έννοια ξεπήδησε από ένα κινεζικό μύθο όπου λέγεται...

Ηχηρά... απών

Η πρώτη Γιορτή του Πατέρα χωρίς εκείνον... Ποτέ δεν το είχα σκεφτεί. Ποτέ δεν το είχα υπολογίσει... Κι όμως, φέτος είναι η πρώτη γιορτή του Πατέρα χωρίς εκείνον και πρέπει να συμβιβαστώ μ' ένα φιλί στον ουρανό...  Έφυγε πριν από έναν χρόνο περίπου και κάθε μέρα είναι μια νέα πρόκληση. Δεν γονάτισα, δεν λύγισα, δεν διαλύθηκα. Εκείνος έτσι ήθελε, έτσι με έμαθε, έτσι μου δίδαξε. Ο πατέρας μου ήταν ένας άνθρωπος του κόσμου, με ισχυρή θέληση και ευρεία αντίληψη. Κυρίως με φιλοσοφημένο τρόπο ζωής. Σημάδεψε τη φιλοσοφία μου και τη ζωή μου. Έκανα χρόνια να τον γνωρίσω, να τον μάθω. Στα κρισιμότερα χρόνια της ζωής μου δεν ήταν κοντά μου. Ταξίδευε για να προσφέρει στην οικογένειά του μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Τον στερηθήκαμε... Αλλά δεν είχε σημασία η ποσότητα του χρόνου, αλλά η ποιότητα, όσο περάσαμε κοντά του. Δεν μιλούσε πολύ. Αλλά όταν έλεγε κάτι, ήταν τόσο εύστοχο, τόσο βαθιά σωστό και τόσο φιλοσοφημένο που κλόνιζε τις πεποιθήσεις και τα πιστεύω σου.  Ήμουν έφηβη και αντιδραστική...

Συναίσθημα ή... συναίσθημα;

Τελευταία σκέφτομαι τη λέξη "συναίσθημα" και προσπαθώ να καταλάβω γιατί οι άνθρωποι τη φοβούνται τόσο. Σ' αυτό που καταλήγω είναι ότι τη φοβούνται ως λέξη γιατί είναι παρεξηγημένη και περικλείει όλες τις έννοιες -και καταστάσεις- που συνοδεύουν το συναίσθημα και τους τρομοκρατούν: έρωτας, δέσμευση, σχέση, αγάπη, υποχρεώσεις, απαιτήσεις, υποχωρήσεις. Για εμένα, ως καθαρά συναισθηματικό άτομο, η λέξη περικλείει τις πιο όμορφες έννοιες: πάθος, πόθος, επιθυμία, ένταση, ελευθερία, έμπνευση. Στην ηλικία που έχω φθάσει και με όσα έχω ζήσει, προτιμώ να είμαι... εμπνευσμένη παρά ερωτευμένη. Το ένα μου δίνει φτερά σε φαντασία και ύπαρξη και το άλλο με προσγειώνει -ενίοτε και απότομα, με συνθλίβει. Κι αυτό που δεν έχουμε καταλάβει ακόμη είναι ότι στην εποχή της ταχύτητας, όταν όλα μπορεί να τελειώσουν σύντομα και αιφνιδίως, καλύτερα θα είναι αυτό που θα έχει μείνει να είναι η ανάμνηση της έντασης με την οποία πόθησες κάποιον παρά ο πόνος του έρωτα μετά τον χωρισμό. Να θυμόμαστε ότι ...